Aagje Nicolaas-Van der Plank
“Je moet niet gaan zitten wachten, juist in de ontmoeting gebeurt iets”.
Floor Jurriens over Aagje
“Mijn tante is wijs omdat ze nadenkt over het leven en zich afvraagt wat haar nog te doen staat. Ze heeft een duidelijke eigen mening én is nieuwsgierig naar andere zienswijzen.”
Het glas is altijd halfvol
Bij mij is het glas altijd halfvol. Dat is ingebakken, zo ben ik geboren. Daar ben ik dankbaar voor. Ook nu ik steeds minder makkelijk loop, denk ik: dat is dan maar zo. Ik heb nog altijd een boeiend leven, wil dingen meemaken. Ik heb veel contact met vrienden. Ik zwem, meestal in open water, om mijn lijf gezond te houden. Omdat ik vroeg weduwe werd, heb ik geleerd alles zelf te doen. Hulp vragen vind ik daarom lastig, maar ik oefen mij erin.
Het overlijden van mijn man Ben was een kantelpunt in ons gezinsleven. Wij hebben drie kinderen en ik heb hard gewerkt om geld te verdienen en heb in mijn eentje het gezin verder gerund. Mijn kinderen zijn daar tevreden over, ze vinden dat ik het goed gedaan heb. Zij spiegelen mij en houden mij nuchter, dat kan ook confronterend zijn. Maar ik ben trots op mijn nageslacht, het zijn mooie mensen geworden.
Rouwproces vóór het overlijden
Ben is twee jaar ziek geweest. In die jaren is er veel gebeurd en veel gezegd. Ons grootste rouwproces hebben we vóór het overlijden doorgemaakt. Mijn man en ik waren heel verschillend en dat was lastig én leuk. Onze achtergronden waren verschillend: katholiek en hervormd. We vonden elkaar in kunst en cultuur en in reizen. De kinderen vragen zich soms af of we het samen hadden volgehouden als hij nog had geleefd. Dat zal ik nooit weten, maar ik ben steeds dankbaarder geworden voor wat wij wél hadden.
Ik ben streng hervormd opgevoed. Op een gegeven moment heb ik me uitgeschreven bij de kerk. Toch wilde ik mijn kinderen meegeven dat er meer is dan we zien, maar ik was zelf nog op zoek naar antwoorden. Vanaf mijn 35ste is er veel op zijn plaats gevallen via lessen die ik volgde bij de School voor Filosofie. Ik kwam in aanraking met het kosmische denken.
Vooral door veel te reizen heb ik mijn blik verruimd. Ik heb verschillende culturen en hoe mensen invulling geven aan hun leven en geloof kunnen ervaren. Op een nacht droomde ik dat ik in Mongolië was, midden op de steppe. Daar zag ik alle religies bij elkaar in één tempel. Toen ben ik in het midden gaan staan en zei: “Ik wil van jullie allemaal een stukje.” De zoektocht blijft, maar ik voel me een deel van het grote geheel.
De Dogon
Na de dood van mijn man nam ik de ruimte om mezelf te ontwikkelen. Ik vroeg mijzelf af: Hoe wil ik verder, wat zoek ik? Ik reisde naar India, China, Pakistan en op mijn 64ste maakte ik een reis naar Mali naar een streek met een oude stamcultuur: De Dogon. Zij hebben van oudsher een leemarchitectuur en een animistisch geloof waarin voor hen alles bezield is. Toen ik mijn werkzame leven als architect beëindigde, wilde ik iets doen voor de Dogon- bevolking. Ik heb geld ingezameld waarmee de mensen daar zelf een school hebben kunnen bouwen. Hieruit is later de stichting Partners Pays Dogon ontstaan. Daar ben ik trots op. De tijd is waardevol, ik zou niet terug willen naar vroeger, maar als ik nu nog 40 jaar was zou ik graag een half jaar naar Mali teruggaan.
Eenzaamheid ken ik niet. Ik kan me wel alleen voelen, maar er gebeurt altijd wel iets. Je moet niet gaan zitten wachten, juist in de ontmoeting gebeurt iets, ik blijf nieuwsgierig! Ik vind het knap als mensen heerlijk op de bank kunnen zitten met een boek. Ik zou zelf ook wel wat meer rust willen hebben, maar ik ben een doener. Hoe ouder je wordt, hoe beter je jezelf leert kennen.
Mijn zoektocht houdt nooit op
Ouder worden vind ik boeiend, maar ook hard werken. Je kunt dingen niet meer, die moet je loslaten. Vooral mentaal. In de relatie met de kinderen en in vriendschappen moet ik soms pijnlijke dingen verwerken. Daar moet ik mezelf toe verhouden. Het is niet klaar als je oud bent. Ik ben niet zo’n lief mens geweest. Ik ben duidelijk en aanwezig. Iemand zei eens: “Het moet bij jou ook altijd ergens over gaan.” Dat klopt, mijn zoektocht houdt nooit op.
Een van mijn lastige eigenschappen is ‘oordelen’. Wie ben ik dat ik een oordeel over een ander vel? Dat ‘niet oordelen’ krijg ik maar niet onder de knie.
Moedig oud
Met zes vrouwen van mijn leeftijd vormen we de ‘moedig oud’ groep. We hebben allemaal te maken met dezelfde vraagstukken en wisselen ervaringen uit. We herkennen elkaar in wie we zijn en wat we doen. Er is veel onderling vertrouwen waardoor we steeds hechter worden. Ons samenkomen beleef ik als ankerpunten in mijn leven.
Elke dag kan het einde zijn. Zo voelt het niet, maar het is wel zo. Ik ben niet bang, maar vind het wel leuk dat ik er nog ben.
WIJS! Foto’s Ilvy Njiokiktjien
Dit interview met Aagje Nicolaas-Van der Plank maakt deel uit van de fototentoonstelling WIJS! Fotografie Ilvy Njiokiktjien. Bijbels Museum laat in WIJS! ouderen zelf aan het woord en draagt, met de foto’s van Ilvy Njiokiktjien, bij aan een positief en veelzijdig beeld van oud zijn en oud worden.
