Wies Blomjous-Maillette de Buy Wenniger
“Ik beschouw mezelf als iemand die midden in de wereld staat. Daarom vind ik het belangrijk om solidair te zijn en mezelf over die wereld uit te spreken. Wijs vind ik mezelf, omdat ik mijn leven na mijn jeugd heb herpakt. Ik wil mezelf graag inzetten voor anderen met wie ik te maken heb in de samenleving.”
Geboren tijdens het verzet
Mijn man is kortgeleden overleden. Ik schaam me er niet voor dat ik er nog steeds erg van onder de indruk ben. Pieter had kanker en is zeven maanden ongeneeslijk ziek geweest. Een dokter heeft Pieter geholpen zijn leven los te laten. We waren 56 jaar getrouwd en hebben ondanks moeilijke momenten elkaar altijd vastgehouden. We kwamen beiden op bijna alle fronten uit een andere achtergrond. Veel beslissingen, zoals onze keuze voor elkaar, heeft zijn familie niet makkelijk gevonden. Ik heb geleerd om mijn eigen gang te gaan en hoewel dat soms veel weerstand opriep, heb ik mij altijd vanuit mijn eigen overtuiging uitgesproken.
Ik ben geboren tijdens het verzet, waar mijn ouders nauw bij betrokken waren; er waren altijd veel onderduikers bij ons in huis. Mijn moeder vertelde mij dat zij mij als baby door de onderduikers liet verzorgen, omdat zij bang was dat ik me aan haar zou hechten. Als er dan iets met haar zou gebeuren, zou ik daar verdriet over hebben. Toen ze me op aanraden van een onderduiker wél verzorgde, maakte ik als baby enorm misbaar. Daar is zij toen zo van geschrokken, dat ze me daarna alleen met grote huiver zelf verzorgde. Ze liet de verzorging over aan anderen. Vanaf dat ik baby was, ben ik mijn eigen gang gegaan en heb ik keuzes moeten maken zonder dat mijn ouders mij hebben kunnen steunen.
Mijn hele leven erg alleen
Ik heb me mijn hele leven erg alleen gevoeld, maar vond mezelf niet zielig. Integendeel, zelfstandig is het ook gelukt en ik vond die zelfstandigheid ook wel prettig. Uiteindelijk realiseer ik mij dat het een gave is om gewoon en onopvallend te zijn. Ik daarentegen was overal anders, vanwege mijn geschiedenis, driedubbele naam en gescheiden ouders.
Omdat ik het thuis zo moeilijk vond, heb ik een tijd bij een goede vriendin van mijn moeder gewoond. Uit de boeken in haar kast leerde ik het besef van morele verantwoordelijkheid, voor wat je doet en laat. Je hebt altijd een keuze en het is goed om je daar als mens bewust van te zijn. Ik wilde daarom ook graag met mensen werken en ben theologie gaan studeren. Later voelde ik me toch nooit helemaal op mijn plaats in de theologie. Na eerst zelf in psychoanalyse te zijn geweest, kreeg ik de kans om de psychoanalytische opleiding te volgen. Die wijze van kijken naar wat mensen ten diepste beweegt, paste naadloos bij wat ik belangrijk vond in de doopsgezinde theologie, omdat ik niet ga over het geloof van een ander. Het heeft mij gered om niet van mijn ‘geloof’ af te raken en geleerd dat ik respect moet opbrengen voor wat de ander vindt en daar ruimte aan te geven. De ander heeft altijd gelijk. Of ik het snap? Dat is mijn huiswerk.
Niet bang om mij uit te spreken
Ik ben niet bang om mij uit te spreken. Mensen kijken hier soms raar van op, maar ik wil graag dat iemand begrijpt wat ik er van vind. Ikzelf denk dat dit komt door mijn niet gehecht zijn. Ik ben ook naar de demonstratie voor de rode lijn geweest. Niemand hoeft te zien dat ik dat doe, maar het gaat erom dat je moet opstaan voor je morele waarden. Daarnaast is het fysiek bij elkaar zijn en de saamhorigheid voelen het allerbelangrijkste wat ik probeer vast te houden.
Ouder word je vanzelf en helaas word je dan langzamerhand door de maatschappij opzijgezet. Ik vind dat er vaak met te weinig respect en begrip over oudere mensen gesproken wordt. Wij worden weggezet als een te marginaliseren groep die bij wijze van spreken alleen maar kan bridgen en golfen. Men beseft niet dat er onder ons meer is dan dat, zoals een cohort aan wetenschappers waar men nog veel van kan leren. En dat wij ouderen de smeerolie zijn in de samenleving voor alle anderen die werken.
Woekeren met mijn tijd
Ik vind het moeilijk om zonder mijn man alleen verder te leven. Nu hij er niet meer is realiseer ik me hoe ik binnen mijn huwelijk heb moeten woekeren met mijn tijd om mijn eigen gang te gaan. Mijn schoonzusje heeft dat ook ervaren in haar huwelijk. Zij verloor mijn broer een half jaar eerder. Het hoorde bij de geest van de tijd dat je je als vrouw aanpaste. Ik heb mij nooit een greintje verzet tegen zijn keuzes. Pieter kwam eerst en daar heb ik mij naar gevoegd. Ik houd nog steeds respect voor de ruimte die hij mij wel heeft gegeven, bijvoorbeeld om de psychoanalytische opleiding te volgen.
Mijn mening over het krijgen van kinderen is veranderd in ons huwelijk. Ik wilde ze eerst niet, bang voor de bemoeienis van anderen bij de opvoeding van mijn kinderen. Toen wij in New York ging wonen, ontmoette ik een oudere dispuutgenote en haar man, de eerste mensen aan wie ik mij kon hechten, want ik was eigenlijk erg bang voor anderen. Ik besloot een vrouw te willen zijn zoals anderen en moeder te worden, dat zegt iets over mijn groei. Achteraf zie ik dat alles kan veranderen, ook je huwelijk. Je leert elkaar kennen als je nog niets voorstelt. Je groeit samen op en ontwikkelt je aan elkaar. Dat realiseer ik me nu ik alleen ben.
Echte veiligheid
Pieter heeft gevraagd aan mensen of ze op mij willen letten, omdat ik nog steeds schuw ben. Liefde heeft iets te maken met trouw en vertrouwen. Toelaten dat de ander je wil opvangen, is net als met losse handen durven te fietsen. Je moet als mens de moed hebben om je in de richting van anderen te begeven. Echte veiligheid heb ik moeten leren en ik besef nu pas hoe belangrijk het was om iemand te treffen die dat adresseren en verdragen kon. Pieter en ik hebben elkaar toegelaten te houden van de ander, zo goed en zo kwaad als de ander daartoe in staat was. De laatste jaren hebben we elkaar om de hals kunnen vliegen en we hebben het gered. We hebben elkaar vastgehouden tot het einde. Dat heeft ons getroost.
Ik hoop dat mensen er zich van bewust zijn dat er van iedereen solidariteit gevraagd wordt. Ik maak mij zorgen om de toekomst, het gaat niet om jezelf maar om samen. De wereld gaat kapot door het onvermogen om het lijden van de ander te zien. Je naaste is in feite de wereld waarin wij leven. Waar ik mij aan stoor is dat men vaak iets voor een ander invult. Sommige keuzes van anderen kun je niet begrijpen, maar wel respecteren. Ik wil achterlaten dat ik van mensen heb gehouden, dat ik weet wat houden van betekent en dat ik heb geprobeerd om mijn maatschappelijke positie te gebruiken, bij te dragen aan een wereld waar een toekomst in is.
WIJS! Foto’s Ilvy Njiokiktjien
Dit interview met Wies Blomjous-Maillette de Buy Wenniger maakt deel uit van de fototentoonstelling WIJS! Fotografie Ilvy Njiokiktjien. Bijbels Museum laat in WIJS! ouderen zelf aan het woord en draagt, met de foto’s van Ilvy Njiokiktjien, bij aan een positief en veelzijdig beeld van oud zijn en oud worden.
