Opgeruimd op weg naar een nieuw museum

12 november 2019

Met het nadere vertrek van het Bijbels Museum uit het Cromhouthuis aan de Herengracht 366 is dit het moment om het archief op te schonen en te ordenen. Er is een team vrijwilligers gerekruteerd om onder leiding van een ervaren archivaris het project ter hand te nemen. Een ploeg van drie vrijwilligers met archiefkennis, aangevuld met vier enthousiaste (oud)museummedewerkers, zorgt ervoor dat straks een piekfijn geordend en ontsloten archief aan het Historisch Documentatiecentrum voor het Protestantisme (HDC) van de Vrije Universiteit kan worden overgedragen. Daar zullen de stukken beschikbaar zijn voor onderzoekers en belangstellenden. Die invalshoek is de leidraad bij het schonen en toegankelijk maken. Het archief van circa 100 strekkende meter wordt teruggebracht naar ongeveer 45 meter. Uit alle hoeken en gaten, ‘geheime’ bergplaatsen en zolders komen vele bestofte mappen, dozen en ordners tevoorschijn met vaak interessante documenten. Die stukken handelen vooral over de kerntaak van het museum: het organiseren van tentoonstellingen over en rondom de Bijbel.

Het pand aan de Herengracht werd in 1975 betrokken en sindsdien zijn er jaarlijks verschillende tijdelijke tentoonstellingen geweest, naast de vaste opstelling van onder andere de modellen van de Tempelberg en het Tabernakel, en natuurlijk van de vele prachtige oude Bijbels met zilveren en koperen beslag. De tentoonstellingen kunnen worden ingedeeld in verschillende categorieën die de aanleiding of het thema vormden, zoals de Bijbel als boek (350 jaar Statenbijbel), Bijbelse plaatsen en personages (De Tempel van Salomon, Esther), Bijbelverhalen (Exodus), maar ook Kerkelijke personen (Luther), Christelijke feestdagen (Kerstmis, Pasen) en kunst (Rembrandt, Max Beckman, Chagall). Naast exposities van schilderijen en objecten waren er prenten in het prentenkabinet te zien en hele kleine ‘prentjes’, postzegels, in het postzegelkabinet. Beide laatste genoemde kabinetten zijn al lang geleden opgeheven. Menig bezoeker herinnert zich kerstmis in het museum. Dan werd er uitbundige kerstversiering opgehangen en de keuken ingericht anno 1870. Zelfs de sprookjesschrijver Hans Christian Andersen kwam ‘in eigen persoon’ een kijkje nemen.  Aan de hand van de archiefstukken kunnen we de ontwikkeling van het museum volgen, van statisch bijbelcentrisch naar dynamisch maatschappelijk geëngageerd. Het museum zal niet verdwijnen, maar zal als de vogel Phoenix uit zijn as herrijzen in reizende tentoonstellingen.

Annemieke Jurgens

Amsterdam, 10 november 2019

BijbelsMuseumSchoontArchiefOp

Meld je aan voor de nieuwsbrief