Een sprookjesschrijver in Amsterdam

23 december 2019

Kerstmis is in het Cromhouthuis altijd een bijzondere tijd geweest. Kim Broek, vrijwilliger bij het archiefproject, schreef een blog over een opvallende bezoeker, jaren geleden, in die mooie decemberdagen…

In september 2019 mocht ik als vrijwilliger het archief komen schonen en ordenen van het Cromhouthuis, waar het Bijbels Museum tot aan de dag van vandaag gevestigd is. Ik wist niet precies wat mij te wachten stond. Het aantal archiefstukken was bij aanvang groot en werd in de loop der tijd steeds omvangrijker. Onder de vele soorten informatie die voorbij kwamen, bevond zich documentatie over het bezoek van Hans Christian Andersen (1805-1875) aan het Cromhouthuis. De Deense sprookjesschrijver maakte in de jaren 1847, 1866 en 1868 een rondreis door Nederland. In deze periode was het Cromhouthuis 366 eigendom van de familie Brandt, bestaande uit Andreas Ludvig (Ludwig) Brandt (een Deense consul), zijn echtgenote Deborah Petronella van Eeghen (dochter van Jan van Eeghen en Suzanna Jacoba Kool) en hun zoon Andreas.


 

Op 10 februari 1866 logeerde de sprookjesschrijver ruim een maand lang in het pand aan de Herengracht. Tijdens zijn verblijf in Amsterdam bezocht hij natuurlijk de dierentuin Artis. Behalve over een zwarte vogel die een paar Nederlandse woorden kon zeggen, was hij razend enthousiast over de nijlpaarden: Herman senior en Betsie, hadden een kalf gekregen, Herman junior, die erg de aandacht trok van de sprookjesschrijver. Ook bezocht hij tijdens zijn verblijf in Amsterdam graag de grachten en genoot hij van de verlichte winkels in de Kalverstraat. Hij had overal interesse in. Over de prijs van de kapper was hij minder enthousiast, evenmin over het culturele leven in Amsterdam. Hans Christian Andersen had opvallend veel bagage bij zich. Deze bestond uit verscheidene koffers, een hoedendoos en een dik touw. Het touw gaf hem het gevoel van zekerheid dat hij in geval van brand vanuit een raam veilig de grond zou kunnen bereiken.

Over zijn bezoek kwamen vele archiefstukken voorbij. In een brief van Andreas Ludwig Brandt stond geschreven dat Hans Christian van vrijdag 13 december 1870 tot aan Driekoningen opnieuw naar Amsterdam zou komen. In de eerste instantie dacht ik dat het een echte originele brief was. Hij zag er wel opvallend goed uit..., geen vouwen of inktvraat, helder van kleur... Na bestudering van de archivarissen bleek het inderdaad een remake, een speciale handgeschreven brief voor de kerstviering in 1996. Het Bijbels Museum liet in die periode het bezoek van de schrijver in 1866 herleven door middel van ingehuurde acteurs. Zowel Hans Christian zelf, als dienstmeisje Klaasje, die de oorspronkelijke keuken uit 1717 bestierde, en butler Cornelis werden daarbij ‘tot leven’ gebracht.

Kim Broek, 8 december 2019

 

 

 

Meld je aan voor de nieuwsbrief