Prenten

Uit de duizenden bijbelse prenten toont het museum regelmatig een selectie. De prenten, soms schitterend ingekleurd, tonen telkens weer hoe belangrijk ook de verbeelding van het Woord is voor jong en oud.

Prenten
In de 14de eeuw werd in Europa het procédé voor de vervaardiging van papier bekend. Gelijktijdig kwam ook de prentkunst tot ontwikkeling. In een stuk hout werd een tekening uitgesneden, die werd geïnkt en afgedrukt (geprint) op papier. Voor die tijd gebruikte men perkament dat schaars en duur was. En elke tekst of tekening moest telkens weer met de hand worden vervaardigd. Het papier en de drukkunst maakten het mogelijk dat teksten en afbeeldingen op grote schaal konden worden verspreid. Prenten hadden hetzelfde doel als afbeeldingen op kerkmuren: in een samenleving waar maar weinig mensen konden lezen, waren ze het beste middel om te leren én te onthouden wat er in de bijbel staat geschreven.

Prentbijbels
Een prentbijbel bestaat uit een bijeengebonden verzameling prenten. Elke prent heeft een onderschrift met een korte verklaring van de afbeelding of een gedeelte van de bijbeltekst. Een prentbijbel bevat nooit de volledige tekst van de bijbel en onderscheidt zich daardoor duidelijk van een bijbel met prenten.

Prenten in bijbels
Aanvankelijk werden in de eerste gedrukte bijbels de prenten tussen de bijbeltekst in gedrukt. Toen er strengere regels kwamen met betrekking tot het afdrukken van de bijbeltekst en de plaats en typografie van de kanttekeningen, werd het gebruikelijk dat prenten en kaarten apart in een bijbel werden bijgebonden. Naarmate de ontwikkeling van het volk toenam, achtte kerkelijke leiders de didactische functie van de prenten minder. De drukkers van bijbels merkten echter dat er wel degelijk vraag was naar mooie prentenseries in de bijbel. Behalve het vrome 'ter lering' zullen illustraties in bijbels ook altijd het 'vermaak' hebben gediend.

Kaarten in bijbels
Vanaf de 16de eeuw verschijnen er in gedrukte bijbels geografische kaarten. Het inbinden van kaarten gebeurde vooral in protestantse bijbeluitgaven. Omdat men alle bijbelverhalen beschouwde als waargebeurde geschiedenissen, was het voor de bijbellezer nuttig om te zien waar een en ander zich precies had afgespeeld. De kaarten werden vaak geplaatst bij de "saaie" gedeelten van de bijbel, zoals opsommingen en geslachtsregisters.

meld je aan voor de nieuwsbrief